ਸੱਚੀ ਮਿੱਤਰਤਾ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਿਆ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਸੀ ਸੁਖਚੈਨਪੁਰ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਆਪਣੀ ਹਰਿਆਵਲ, ਸ਼ੁੱਧ ਹਵਾ ਅਤੇ ਸਾਦਾ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਪਿੰਡ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਖੇਤ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਗੇਹੂੰ, ਮੱਕੀ, ਅਤੇ ਧਾਨ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਲਹਿਰਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਖੇਤਾਂ ‘ਤੇ ਡਿੱਗਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਉੱਠਦਾ। ਟਿੱਬਿਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼, ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ, ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖਿੱਲਾਂ-ਖਿੱਲਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਪਿੰਡ ਗੂੰਜਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਸੀ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ। ਅਮਰਜੀਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ, ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ, ਇੱਕ ਮਿਹਨਤੀ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਕਿਸਾਨ ਸਨ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਠਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਫਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਅਮਰਜੀਤ ਦੀ ਮਾਤਾ ਜੀ, ਕੁਲਵੰਤ ਕੌਰ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਰਲ, ਪਿਆਰੀ ਅਤੇ ਦਿਆਲੂ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਬਲਕਿ ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਕੋਈ ਵੀ ਬਿਮਾਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਕੁਲਵੰਤ ਕੌਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਦਦ ਲਈ ਪਹੁੰਚਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਰੋਟੀ, ਸਬਜ਼ੀ ਅਤੇ ਦਾਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਪੂਰਾ ਪਿੰਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਆਲੂਤਾ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਅਮਰਜੀਤ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਸੰਤਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਹੁਸ਼ਿਆਰ, ਮਿਹਨਤੀ ਅਤੇ ਦਿਆਲੂ ਮੁੰਡਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਉਮਰ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ। ਅਮਰਜੀਤ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੋਸਤਾਨਾ ਅਤੇ ਮਦਦਗਾਰ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਿਸੇ ਸਵਾਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਅਮਰਜੀਤ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਸੀ। ਕਬੱਡੀ, ਖੋ-ਖੋ, ਹਾਕੀ, ਕ੍ਰਿਕੇਟ – ਹਰ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਹਿਰ ਸੀ।

ਅਮਰਜੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸ਼ੌਂਕ ਸੀ ਸੁਬਹ-ਸਵੇਰੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣਾ। ਜਦੋਂ ਪੂਰਾ ਪਿੰਡ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨਾਲ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਵੰਡਾਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਗੁਰ ਸਿੱਖਦਾ ਸੀ। ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, “ਪੁੱਤ, ਪੜ੍ਹਾਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਪਰ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।”

ਅਮਰਜੀਤ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਹੁਤ ਸਾਦੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸੀ। ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣਾ, ਨਹਾ-ਧੋ ਕੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜਾਣਾ, ਫਿਰ ਸਕੂਲ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਰੋਟੀ ਖਾ ਕੇ ਸੌਂ ਜਾਣਾ – ਇਹੀ ਉਸਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਾ ਰੁਟੀਨ ਸੀ। ਪਰ ਉਸਦੀ ਇਹ ਸਾਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।

ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਚਹਿਲ-ਪਹਿਲ ਸੀ। ਹੈੱਡਮਾਸਟਰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੇਰ ਦੀ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, “ਬੱਚਿਓ, ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਉਸਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੋ।”

ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਗੋਰਾ-ਚਿੱਟਾ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਇਆ ਮੁੰਡਾ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾਹਟ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ। ਮਾਸਟਰ ਜੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, “ਬੱਚਿਓ, ਇਹ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਇੱਥੇ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ, ਤੁਸੀਂ ਜਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਬੈਠੋ।”

ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਸਾਰੀ ਕਲਾਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਉਸਨੂੰ ਘੂਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਬੱਚੇ ਹੱਸ ਰਹੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਰਗੋਸ਼ੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਚੁੱਪਚਾਪ ਜਾ ਕੇ ਕਲਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਬੈਂਚ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਗੱਡੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ।

ਅਮਰਜੀਤ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ। ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਕਿੰਨਾ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕਤਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਲਈ ਹਮਦਰਦੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਵੀਂ ਜਗ੍ਹਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਕੋਈ ਉਸਨਾਲ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸਲੂਕ ਨਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਬੁਰਾ ਲੱਗੇਗਾ।

ਪਹਿਲੀ ਪੀਰੀਅਡ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ ਅਤੇ ਛੁੱਟੀ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਬਾਹਰ ਖੇਡਣ ਲਈ ਦੌੜ ਪਏ। ਪਰ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਬੈਂਚ ‘ਤੇ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਕੱਢੀ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਅਮਰਜੀਤ ਨੇ ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਸਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ, ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਨਵੇਂ ਆਏ ਹੋ ਨਾ? ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ?”

ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਸਿਰ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਮਰਜੀਤ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ। ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ‘ਤੇ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਮੁਸਕਾਨ ਆਈ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹਾਂ ਜੀ, ਮੈਂ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਆਏ ਹਾਂ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਦੋਸਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।”

ਅਮਰਜੀਤ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਯਾਰ! ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦੋਸਤ ਹਾਂ। ਚਲ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਸਿਖਾਵਾਂਗਾ। ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।”

ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਆਈ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸੱਚ? ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਰੇਂਗਾ?”

“ਬਿਲਕੁਲ!” ਅਮਰਜੀਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਚਲ ਬਾਹਰ ਚੱਲੀਏ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਵਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।”

ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਅਮਰਜੀਤ ਨੇ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਵਾਇਆ – ਬਲਜੀਤ, ਮਨਜੀਤ, ਹਰਜੀਤ, ਅਤੇ ਜਸਵੀਰ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਦਿਲੋਂ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ। ਅਮਰਜੀਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਬੱਡੀ ਖੇਡਣਾ ਸਿਖਾਇਆ। ਪਹਿਲਾਂ-ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਲੱਗੀ ਪਰ ਅਮਰਜੀਤ ਨੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਸਮਝਾਈ। ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਵੀ ਅਮਰਜੀਤ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਈਆਂ, ਉਸਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਦੱਸੇ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।

ਮਹੀਨੇ ਬੀਤਦੇ ਗਏ। ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਰਚ-ਮਿਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾਪ੍ਰਵਾਹ ਬੋਲਦਾ ਸੀ, ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੌੜਦਾ-ਭੱਜਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਅਮਰਜੀਤ ਅਤੇ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਹਰ ਦਿਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੇ, ਇਕੱਠੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ, ਇਕੱਠੇ ਖੇਡਦੇ, ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ-ਗਮੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ।

ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ। ਬਜ਼ੁਰਗ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ, “ਦੇਖੋ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕਿੰਨੇ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤ ਹਨ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਛਮਣ ਵਰਗੀ ਜੋੜੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਦੂਜਾ ਅਧੂਰਾ ਹੈ।” ਕੁਲਵੰਤ ਕੌਰ ਅਤੇ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਵੀ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵੀ ਅਮਰਜੀਤ ਦੀ ਬਹੁਤ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਸਮਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬੀਤਦਾ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਵਾਰਸਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਹੈੱਡਮਾਸਟਰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਾਰੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ।

“ਬੱਚਿਓ ਅਤੇ ਮਾਸਟਰ ਜੀ,” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਵਾਰ ਸਾਡੇ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਿਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਓ।”

ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚੀਕਣ ਲੱਗੇ। ਅਮਰਜੀਤ ਅਤੇ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਮੁਸਕਰਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਕਹੇ ਹੀ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ।

ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਮਾਸਟਰ ਜੀ, ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ, ਨੇ ਨਾਟਕ ਦੀ ਥੀਮ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ – “ਸੱਚੀ ਮਿੱਤਰਤਾ”। ਇਹ ਨਾਟਕ ਦੋ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੀ ਜੋ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਦੋਸਤੀ ਨੂੰ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਮਾਸਟਰ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਮਰਜੀਤ ਅਤੇ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਓਗੇ। ਤੁਹਾਡੀ ਦੋਸਤੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸੱਚੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਭਾ ਸਕੋਗੇ।”

ਦੋਵਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਟਕ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ। ਸਵੇਰੇ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਹਰਸਲ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਹਰਸਲ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਡਾਇਲਾਗ ਯਾਦ ਕਰਨਾ – ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਰੁਟੀਨ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਮਰਜੀਤ ਦੀ ਮਾਤਾ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ, ਸਰਸੋਂ ਦਾ ਸਾਗ ਅਤੇ ਮੱਖਣ ਬਣਾਉਂਦੀ। ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਟਕ ਦੇ ਡਾਇਲਾਗ ਯਾਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਹੀ ਉਚਾਰਨ ਸਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ। ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੌਂਸਲਾਅਫਜ਼ਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਪਰ ਫਿਰ ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਮੁਸੀਬਤ ਆ ਗਈ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਪਹਿਲਾਂ, ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਬਹੁਤ ਬੀਮਾਰ ਪੈ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਰਾਤ ਬਾਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜਣ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਫ਼ੌਰਨ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਇਸਨੂੰ ਨਮੂਨੀਆ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਆਰਾਮ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦਸ ਦਿਨ ਤੱਕ ਇਹ ਬਿਸਤਰੇ ‘ਤੇ ਹੀ ਰਹੇਗਾ।”

ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਬਹੁਤ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮਾਂ, ਅਮਰਜੀਤ ਨੂੰ ਬੁਲਾਓ। ਮੈਨੂੰ ਉਸਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਹੈ।”

ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਅਮਰਜੀਤ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਬਿਸਤਰੇ ‘ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਿਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਅਮਰਜੀਤ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਯਾਰ ਅਮਰਜੀਤ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਸੀਂ ਇੰਨੀ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਨਾਟਕ ਕਰ ਲੈ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਸਕੂਲ ਦਾ ਨਾਂ ਖਰਾਬ ਹੋਵੇ।”

ਅਮਰਜੀਤ ਨੇ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਹੱਥ ਕੱਸ ਕੇ ਫੜਿਆ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਨਹੀਂ ਯਾਰ, ਇਹ ਗੱਲ ਦੁਬਾਰਾ ਕਦੇ ਨਾ ਕਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਇਹ ਨਾਟਕ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗੇ। ਤੂੰ ਬੱਸ ਜਲਦੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾ। ਮੈਂ ਮਾਸਟਰ ਜੀ ਨੂੰ ਕਹਾਂਗਾ ਕਿ ਮੁਕਾਬਲਾ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਟਾਲ ਦੇਣ ਜਾਂ ਅਸੀਂ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਲਵਾਂਗੇ। ਤੇਰੀ ਸਿਹਤ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਨਾਮ ਤਾਂ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਦੋਸਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ।”

ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ ਦੇ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਮਰਜੀਤ, ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਦੋਸਤ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਧੰਨ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਦੋਸਤ ਮਿਲਿਆ।”

ਪਰ ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਸੋਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨੇ ਅਸਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਬੁਖਾਰ ਉਤਰਨ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਆਉਣ ਲੱਗਾ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਤਾਕਤ ਆਈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਜ਼ਿੱਦ ਪਕੜ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਨਾਟਕ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੇਗਾ।

ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪੁੱਤ, ਤੂੰ ਅਜੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈਂ। ਥੋੜਾ ਹੋਰ ਆਰਾਮ ਕਰ ਲੈ।”

ਪਰ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਨਹੀਂ ਮਾਂ, ਮੈਂ ਅਮਰਜੀਤ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੰਨਾ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਨਾਟਕ ਕਰਨਾ ਹੀ ਹੈ।”

ਅਮਰਜੀਤ ਰੋਜ਼ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਘਰ ਆਉਂਦਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਿਸਤਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਰਿਹਰਸਲ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ, ਉਸਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਵਧਾਉਂਦਾ। ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਮਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ, “ਪੁੱਤ ਅਮਰਜੀਤ, ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਧੰਨ ਹੈਂ। ਰੱਬ ਤੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰੱਖੇ। ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਦੋਸਤ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।”

ਪੰਜ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਬਿਸਤਰੇ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਦੇ ਕਾਬਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ। ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਰਾਤ-ਦਿਨ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ।

ਅਖ਼ੀਰਕਾਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ। ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਭਰ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਮੁਕਾਬਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਭਾ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਬੈਠੇ ਸਨ – ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਅਧਿਆਪਕ, ਮਾਪੇ, ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਮਾਣਯੋਗ ਲੋਕ।

ਸੁਖਚੈਨਪੁਰ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆਈ। ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਅਜੇ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਫਿੱਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਲਿਸ਼ਕਦਾ ਵੀ ਸੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਮਰਜੀਤ ਨੇ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਚੱਲ ਯਾਰ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ,” ਤਾਂ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਜੋਸ਼ ਆ ਗਿਆ।

ਦੋਵਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਸਟੇਜ ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਇੰਨੀ ਸੱਚੀ ਅਤੇ ਦਿਲੋਂ ਸੀ ਕਿ ਪੂਰੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਸੰਨਾਟਾ ਛਾ ਗਿਆ। ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦੂਜੇ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ।

ਜਦੋਂ ਨਾਟਕ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਹਾਲ ਤਾੜੀਆਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉੱਠਿਆ। ਲੋਕ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਤਾੜੀਆਂ ਮਾਰ ਰਹੇ ਸਨ। “ਵਾਹ! ਵਾਹ!” ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜੱਜਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਰ ਹਿਲਾਏ।

ਨਤੀਜੇ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਨੇ ਮਾਈਕ ‘ਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, “ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਕੂਲ ਹੈ – ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਸੁਖਚੈਨਪੁਰ!” ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਪਿੰਡ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਝੂਮ ਉੱਠਿਆ।

ਅਮਰਜੀਤ ਅਤੇ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾਈ। ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਮਾਸਟਰ ਜੀ, ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਪਿੰਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਮਾਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬੱਚੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਚੰਗੇ ਕਲਾਕਾਰ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਸੱਚੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਜੀਵਤ ਮਿਸਾਲ ਹਨ।”

ਸਾਲ ਬੀਤਦੇ ਗਏ। ਅਮਰਜੀਤ ਅਤੇ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਹੋਰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਗਈ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹੁਣ ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਹੁਣ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਇੰਨੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ, “ਅਮਰਜੀਤ ਅਤੇ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।”

ਪਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗਮ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਹ ਗਮ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।